Tadeusz Bilikiewicz’s Background in the Debate with Ludwik Fleck

Artur Koterski

Abstract


One of the factors that adversely influenced the worldwide reception of Fleck was the rather narrow critical interest that his ideas had aroused in Poland. Apart from a few reviews of his book (1935), only two polemics were published before WWII, and these likewise fell into oblivion. The philosophical views of one of those polemists, Tadeusz Bilikiewicz, shared the same fate. Since an acquaintance with Bilikiewicz’s background would seem to be a necessary condition for a (full) understanding of his controversy with Fleck, the aim of this paper is to sketch his views on the history and sociology of science, and to clarify certain errors regarding the facts of his life.

Keywords


Bilikiewicz, history of medicine, sociology of science, realism, constructivism

Full Text:

PDF

References


Sine auctoris, “IV Zjazd polskich Historyków i Filozofów Medycyny w Krakowie”, Polska Gazeta Lekarska, r. VII, nr 45 1928, 833–835 [“IV Convention of Polish Historians and Philosophers of Medicine in Cracow”, in Polish (a report most likely written by Bilikiewicz)].

Biegański, Władysław. Logika medycyny, czyli krytyka poznania lekarskiego, Warszawa: Księgarnia E. Wendego i S-ka, 1908, 2nd ed. (first ed.: 1894) [The Logic of Medicine, or The Critique of Medical Knowledge, in Polish].

Biegański, Władysław. Traktat o poznaniu i prawdzie, Warszawa: Zapomoga Kasy dla Osób Pracujących na Polu Naukowem im. Józefa Mianowskiego, 1910.

Biegański, Władysław. Teorja poznania ze stanowiska zasady celowości, Warszawa: Druk K. Kowalewskiego, 1914 (Odbitka ze sprawozdań z posiedzeń Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Wydział Nauk Antropologicznych, Społecznych, Historii i Filozofii, posiedzenie z dn. 6 marca 1914 r., rok VII, z. 3) [Theory of Knowledge from the Point of View of the Principle of Teleology, in Polish].

Biegański, Władysław. Teorja poznania ze stanowiska zasady celowości, Warszawa: Gebethner i Wolff, 1915 [Theory of Knowledge from the Point of View of the Principle of Teleology, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. Zagadnienie życia w świetle psychologii porównawczej, Kraków: Księgarnia S. A. Krzy­ża­nowskie­go, 1928 [The Problem of Life in the Light of Comparative Psychology, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “O instytucie historji medycyny w Lipsku”, Polska Gazeta Lekarska, r. VII, nr 45 1928a, 828–830 [“On the Institute of History of Medicine in Leipzig”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Sprawozdanie ze zjazdów naukowych”, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny oraz Nauk Przyrodniczych, t. 9, zesz. 1 1929, 137–148 [“A Report from Scientific Conventions”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Johann Jonston (1603–1675) und seine Tätigkeit als Arzt”, Sudhoffs Archiv für Geschichte der Medizin, Bd. 23, Hf. 4 1930, 357–381.

Bilikiewicz, Tadeusz. Jan Jonston (1603–1675). Żywot i działalność lekarska, Warszawa: Wyd­aw­nictwo Kasy im. Mianowskiego, 1931 [John Jonston (1603–1675), Life and Medical Activity, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Ludwik Englert, Untersuchungen zu Galens Schrift Thrasybulos (Studien zur Geschichte der Medizin, herausgegeben von Karl Sudhoff und Henry E. Sigerist, Heft 18), Leipzig (Barth) 1929, 8°, str. 103”, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny oraz Nauk Przyrodniczych, t. 11 1931a, 249–251 [a review in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Hippokrates. Zeitschrift für Einheitsbestrebungen der Gegenwarts­medi­zin. Herausgeber: Prof. Dr. Georg Honigmann”, Jahrgang I, Heft 1–4, 1928”, Archiwum Histo­rii i Filozofii Medycyny oraz Nauk Przyrodniczych, t. 11 1931b, 238–240 [a review in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. Die Embryologie im Zeitalter des Barock und des Rokoko, Leipzig: Georg Thieme Verlag, 1932.

Bilikiewicz, Tadeusz. “Kilka uwag o historii medycyny jako przedmiocie badań i nauczania”, Polska Gazeta Lekarska, r. XI, nr 3 1932a, 51–55 [“Some Remarks on History of Medicine as a Subject of Research and Teaching”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Trzy pierwsze roczniki ‘Hippokratesa,’ 1928–1931”, Polska Gazeta Lekarska, r. XI, nr 16 1932b, 296–297 [“The First Three Yearbooks of ‘Hippokrates,’ 1928–1931”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Z historyczno-lekarskich problemów przyszłości”, Polska Gazeta Lekar­ska, r. XII, nr 1 1933, 1–5 [“On Historic-Medical Problems of the Future”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Jeszcze o medycynie biologicznej”, Polska Gazeta Lekarska, r. XII, nr 13 1933a, 243–244 [“Once More on Biological Medicine”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Sowiecka filozoija medycyny”, Polska Gazeta Lekarska, r. XII, nr 51 1933b, 994–995 [“Soviet Philosophy of Medicine”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Hippokrates. Zeitschrift für die praktische Heilkunde, Organ für die Einheitsbestrebungen in der Medizin. 4. Jahrgang, Heft 1–12, 1933”, Polska Gazeta Lekarska, r. XIII, nr 14 1934, 263–264 [a review in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Henryk Fryderyk Hoyer i jego znaczenie dla medycyny”, Polska Gazeta Lekarska, r. XIV, nr 4 1935, 62–63 [“Henryk Fryderyk Hoyer and His Significance for Medicine”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Szumowski Władysław. Historja medycyny filozoficznie ujęta, cz. II: Medycyna średniowieczna. Kraków (Gebethnei & Wolff) 1932, str. 137–389, 8°”, Ar­chi­wum Historii i Filozofii Medycyny oraz Nauk Przyrodniczych, t. 15 1935a, 202–209 [a review in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Z rozważań nad ‘sensem’ historii”, Przegląd Współczesny, r. 17, t. 63 1938, 114–126 [“Considerations on the ‘Meaning’ of History”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Sprawozdanie z VII Zjazdu Polskich Historyków i Filozofów Medycyny we Lwowie 7 lipca 1937, c.d.”, Archiwum Historii i Filozofii Medycyny oraz Nauk Przy­rod­niczych, t. 17 1938a, 288–294 [“A Report from the 7th Convention of Polish Historians and Philosophers of Medicine in Lviv, July 7, 1937, cont.”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Polityka sanitarna okupanta na Pomorzu. Opinie biegłego o systemie po­li­tyki deportacyjnej, stosowanej przez okupanta wobec ludności w ‘Gau Danzig-West­preussen’ ze szczególnym uwzględnieniem dziedzin lecznictwa i zdrowia publicz­nego”, Pol­ski Tygodnik Lekarski, nr 47–51 1948 (nr 47, 1423–1424; nr 48, 1456; nr 49, 1485–1488; nr 50, 1512–1520; nr 51, 1550–1551) [“The Sanitary Policy of the Occupant in Pomerania”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Biegański jako filozof”, Archiwum Historii Medycyny, t. 20 1957, 347–355 [“Biegański as a Philosopher”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Henryk Ernest Sigerist (1891–1957). Wspomnienie pośmiertne”, Ar­chi­wum Historii Medycyny, t. 20 1957a, 557–561 [“Henryk Ernest Sigerist (1891–1957). A Memorial”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Z rozważań nad psychologią ludobójstwa”, Przegląd Lekarski, r. 22, nr 1 1966, 14–20 [“Considerations on Psychology of Genocide”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Henry E. Sigerist: Autobiographical Writings. Selected and translated by Nora Sigerist Beeson. Montreal. 1966 McGill University Press. 8°, str. XII + 247”, Archi­wum Historii Medycyny, t. 32, zesz. 1 1969, 112–113.

Bilikiewicz, Tadeusz. “Ein Informations-Psychopathologisches Strukturmodell der Mnemo­synei­de­sis”, an unpublished 1971 talk (MS available in Biblioteka Gdańska PAN, Akc. nr 1404).

Bilikiewicz, Tadeusz. “Teoria mnemosynejdesis jako nowoczesna próba rozwiązania problemu psychofizycznego”, Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskie­go, nr 1 1974, 11–28 [“The Theory of Mnemosyneidesis as a Modern Attempt to Solve the Mind-Body Problem”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Wpływ krytyki i cenzury na ustalenia prawdy historycznej”, unpublished 1976 paper (available in Biblioteka Gdańska PAN, Akc. nr 1396, item 825) [“The Influence of Criticism and Censorship on Determinations of Historical Truth”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Wspomnienia autobiograficzne”, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, r. 23, nr 1 1978, 03–52 [“Autobiographical Memoirs”, in Polish].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Comments on Ludwik Fleck’s ‘Science and Social Context’”. In: Löwy, Ilana (ed.). The Polish School of Philosophy of Medicine. From Tytus Chalubinski (1820–1889) to Ludwik Fleck (1896–1961), Dordrecht: Kluwer, 1990a, 257–266 [“Uwagi nad artykułem Ludwika Flecka”, Przegląd Współczesny, r. 18, nr 8–9 1939a, 157–167].

Bilikiewicz, Tadeusz. “Reply to the Rejoinder by Ludwik Fleck.” Context’”. In: Löwy, Ilana (ed.). The Polish School of Philosophy of Medicine. From Tytus Chalubinski (1820–1889) to Ludwik Fleck (1896–1961), Dordrecht: Kluwer, 1990b, 274–275 [“Odpowiedź na replikę Lud­wika Flecka”, Przegląd Współczesny, r. 18, nr 8–9 1939b, 175–176].

Carnap, Rudolf. The Logical Structure of the World and Pseudoproblems in Philosophy, London: Routledge and Kegan Paul, 1968 (Der Logische Aufbau der Welt, Berlin-Schlachtensee: Welt­kreis Verlag, 1928).

Chakravartty, Anjan. “Scientific Realism and Ontological Relativity”, The Monist, Vol. 94, No. 2 2011, 157–180.

Dahms, Hans-Joachim. “Neue Sachlichkeit in the Architecture and Philosophy of the 1920s”. In: Awodey, Steve and Klein, Carsten (eds.), Carnap Brought Home. The View from Jena, Chicago: Open Court, 2004, 357–375.

Dąmbska, Izydora. “Czy intersubiektywne podobieństwo wrażeń zmysłowych jest niezbędnym założeniem nauk przyrodniczych?”, Przegląd Filozoficzny, r. 40, zesz. 3 1937, 288–294 [“Is an Intersubjective Similarity of Sensations an Unavoidable Presupposition of the Natural Sciences”, in Polish].

Dembowski, Jan. “Teoria ewolucyjna w naukach biologicznych”, Pamiętnik Warszawski, r. 2, zesz. 3 1930, 55–79 [“The Evolutional Theory in Biological Sciences”, in Polish].

Egloff, Rainer. “Evolution des Erkennens”. In: Pörksen, Bernhard (ed.), Schlüsselwerke des Konstruktivismus, Wiesbaden: Springer, 2015, 49–66 (2nd enlarged ed.).

Fleck, Ludwik. Genesis and Development of a Scientific Fact, Chicago: University of Chicago Press, 1979 (Entstehung und Ent­wicklung einer wissenschaftliche Tatsache. Einführung in die Lehre vom Denkstil und Denkkollektiv, Basel: Benno Schwabe und Co. Verlagbuchhandlung, 1935).

Fleck, Ludwik. “W sprawie artykułu p. Izydory Dąmbskiej w ‘Przeglądzie Filozoficznym’”, Przegląd Filozoficzny, r. 41, zesz. 2 1938, 192–195 [“On the Paper by Ms. Izydora Dąmbska”, in Polish].

Fleck, Ludwik. “On the Crisis of ‘Reality’”. In: Cohen, Robert, Schnelle, Thomas (eds.), Cognition and Fact. Materials on Ludwik Fleck, Dordrecht: D. Reidel, 1986, 47–58 (“Zur Krise der ‘Wirklichkeit’”, Die Naturwissenschaften, 17 1929, 425–430).

Fleck, Ludwik. “Science and Social Context”. In: Löwy, Ilana (ed.). The Polish School of Philosophy of Medicine. From Tytus Chalubinski (1820–1889) to Ludwik Fleck (1896–1961), Dordrecht: Kluwer, 1990a, 249–256. [“Nauka a środowisko”, Przegląd Współczesny, r. 18, nr 8–9 1939a, 149–156].

Fleck, Ludwik. “Rejoinder to the Comments of Tadeusz Bilikiewicz”. In: Löwy, Ilana (ed.). The Polish School of Philosophy of Medicine. From Tytus Chalubinski (1820–1889) to Ludwik Fleck (1896–1961), Dordrecht: Kluwer, 1990b, 267–273 [“Odpowiedź na uwagi Tadeusza Bilikiewicza”, Przegląd Współczesny, r. 18, nr 8–9 1939b, 168–174].

Fry, Iris. The Emergence of Life on Earth. A Historical and Scientific Overview, New Brunswick: Rutgers University Press, 2000.

Gajda, Zdzisław. “Kilka słów o Władysławie Szumowskim”. In: Szumowski, Władysław. His­to­ria medycyny filozoficznie ujęta, Warszawa: Wydawnictwo Antyk, 2005 [1935], 09–14. [“A Few Words on Władysław Szumowski”, in Polish].

Gasking, Elizabeth B. Investigation into Generation 1651–1828, London: Hutchinson, 1967.

Gould, Stephen J. 1997. “Foreword”. In: Pinto-Correia, Clara, The Ovary of Eve. Egg and Sperm and Preformation, Chicago: The University of Chicago Press, 1997, xiii–xvii.

Gryglewski, Ryszard W. “Historia medycyny według Tadeusza Bilikiewicza”, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, r. 58, nr 2 2013, 39–56 [“The History of Medicine According to Tadeusz Bi­li­kiewicz”, in Polish].

Herrnstein Smith, Barbara. Scandalous Knowledge. Science, Truth and the Human, Edinburgh: Edinburgh University Press, 2005.

Hook, Sydney. “Wandlungen der Weltanschaung. Eine Philosophiegeschichte als Geschichts­philosophie by Karl Joël”, The Journal of Philosophy, Vol. 34, No. 5 1937, 131–133.

Husserl, Edmund. Introduction to Logic and Theory of Knowledge. Lectures 1906–07, Dordrecht: Springer, 2008.

d’Irsay, Stephen. Albrecht von Haller: Eine Studie zur Geistesgeschichte der Aufklärung, Leipzig: Georg Thieme Verlag, 1930.

Joël, Karl. Wandlungen der Weltanschauung: eine Philosophiegeschichte als Geschichts­philoso­phie, Bd. 1, Tübingen: Verlag von J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), 1928.

Kijania-Placek, Katarzyna. “Nonclassical Conceptions of Truth in Polish Philosophy at the Beginning of the 20th Century”. In: Lapointe, Sandra, Woleński, Jan, Marion, Mathieu, Miśkiewicz, Wioletta (eds.), The Golden Age of Polish Philosophy. Kazimierz Twardowski’s Philosophical Legacy, Dordrecht: Springer, 2009, 191–202.

Konopka, Stanisław. “Prof. dr med. i fil. Tadeusz Bilikiewicz, wybitny historyk medycyny, psychiatra i neurolog. (Wspomnienie pośmiertne)”, Archiwum Historii Medycyny, t. 44, zesz. 1 1981, 01–17 [“Prof. Dr. Med. & Phil. Tadeusz Bilikiewicz, An Eminent Historian of Medicine, A Psychiatrist and A Neurologist. (A Memorial)”, in Polish].

Kujawski, Ryszard. “Poglądy Tadeusza Bilikiewicza zawarte w recenzjach z lat siedem­dzie­siątych XX wieku”, Psychiatria i Psychoterapia, t. 8, nr 3–4 2012, 03–19 [“The Views of Ta­­deusz Bilikiewicz included in the Reviews from the Seventies of the Twentieth Century”, in Polish].

Leplin, Jarrett. “Introduction”. In: Leplin, Jarrett (ed.), Scientific Realism, Berkeley: University of California Press, 1984.

Löwy, Ilana. “Ludwik Fleck. From Philosophy of Medicine to A Constructivist and Relativist Epistemology”. In: Löwy, Ilana (ed.). The Polish School of Philosophy of Medicine. From Tytus Chalubinski (1820–1889) to Ludwik Fleck (1896–1961), Dordrecht: Kluwer, 1990, 215–228.

Löwy, Ilana. “The Polish School of Philosophy of Medicine: Lessons from the past”. In: Tymieniecka, Anna-Teresa, Zalewski, Zbigniew (eds.), Life the Human Being between Life and Death. A Dialogue between Medicine and Philosophy: Recurrent Issues and New Approaches, Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2000, 295–308.

Novick, Peter. That Noble Dream. The “Objectivity” Question and the American Historical Profession, Cambridge: Cambridge University Press, 2005 (22nd ed.).

Nasierowski, Tadeusz. “Tadeusz Bilikiewicz jako psychiatra”, Medical Tribune, 07-2009 [“Tadeusz Bilikiewicz as a Psychiatrist”, in Polish].

Needham, Joseph. Chemical Embryology, New York: Hafner Publishing Company, 1963 (first ed. 1931).

Needham, Joseph. A History of Embryology, Cambridge University Press, 1959 (first ed. 1934).

Pinto-Correia, Clara. The Ovary of Eve. Egg and Sperm and Preformation, Chicago: The University of Chicago Press, 1997.

Psillos, Stathis. Scientific Realism: How Science Tracks Truth, London: Routledge, 1999.

Roe, Shirley A. Matter, Life, and Generation. Eighteen-Century Embryology and the Haller–Wolff Debate, Cambridge: Cambridge University Press, 1981.

Roe, Shirley A. “Biology, Atheism, and Politics in Eighteen Century France”. In: Alexander, Denis R., Numbers, Ronald L. (eds.), Biology and Ideology from Descartes to Dawkins, Chicago: The University of Chicago Press, 2010, 36–60.

Sarton, George. “The Discovery of the Mammalian Egg and the Foundation of Modern Embryology”, Isis, Vol. 16, No. 2 1931, 315–330.

Schierbeek, Abraham. Measuring the Invisible World. The Life and Works of Antoni van Leeuwenhoek, London: Abelard-Schuman, 1959.

Schrödinger, Erwin. Science and the Human Temperament, London: George, Allen & Unwin Ltd., 1935 (the essays “Is Science A Fashion of the Times?” and “Physical Science and the Temper of the Age” are a free translation of “Ist die Naturwissenschaft milieubedingt?”. In: Schrödinger, Erwin. Über Indeterminismus in der Physik. Ist die Naturwissenschaft milieubedingt? Zwei Vorträge zur Kritik der naturwissenschaftlichen Erkenntnis, Leipzig: J.A. Barth, 1932).

Seidel, Markus. “Relativism or Relationism? A Mannheimian Interpretation of Fleck’s Claims About Relativism.” Journal for General Philosophy of Science, Vol. 42, No. 2 2011, 219–240.

Sieńkowski, Eugeniusz. “Tadeusz Bilikiewicz (1901–1980) — historyk medycyny i filozof”, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, r. 26, nr 2 1981, 435–448 [“Tadeusz Bilikiewicz (1901–1980) — A Historian of Medicine and A Philosopher”, in Polish].

Sigerist, Henry E. “Aufgaben und Ziele der Medizingeschichte”, Schweizerische Medizinische Wochenschrift, Nr. 3 1922, 318–322.

Sigerist, Henry E. “Die historische Betrachtung der Medizin”, Archiv für Geschichte der Medizin, Bd. 18, Hf. 1 1926, 1–19.

Strobach, Niko. “Wirklichkeit im Wiederstand. Vertritt Ludwik Fleck zum Realismus 1946 noch dasselbe wie 1935 und 1929?” In: Egloff, Rainer, Fehr, Johannes (eds.), Vérité, Widerstand, Development: At Work with / Arbeiten mit / Travailler avec Ludwik Fleck, Zürich: Collegium Helveticum, 2011, 99–118.

Suchodolski, Wojciech. “Prof. Tadeusz Bilikiewicz — historyk medycyny”, Psychiatria Polska, t. 36, nr 6, supl. 2002, 35–49 [“Prof. Tadeusz Bilikiewicz — A Historian of Medicine”, in Polish].

Szumowski, Władysław. “Filozofia medycyny jako przedmiot uniwersytecki”, Przegląd Filozoficzny, r. 23 1920, 278–294 [“Philosophy of Medicine as a University Discipline”, in Polish].

Wölfflin, Heinrich. Principles of Art History: The Problem of the Development of Style in Later Art, New York: Dover 1950 (Kunstgeschichtliche Grundbegriffe: Das Problem der Stilentwicklung in der neueren Kunst. Bruckmann, München 1915).




DOI: http://dx.doi.org/10.24117/2526-2270.2016.i1.06

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2016 Transversal: International Journal for the Historiography of Science



ISSN: 2526-2270


This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

 

Connect with us

 

 

Indexing and Abstracting

Transversal: International Journal for the Historiography of Science is indexed and abstracted in the following directories and databases: